УГУУ МҮМКҮНЧҮЛҮГҮ ЧЕКТЕЛГЕН БАЛДАРДЫН ЧЫГАРМАЧЫЛЫК ЖӨНДӨМДӨРҮН КОМУЗ АРКЫЛУУ ӨНҮКТҮРҮҮ
Ачкыч сөздөр:
инклюзивное образование, дети с нарушениями слуха, комуз, музыкальное воспитание, творческие способности, тактильные методы, визуальное обучение, моторика, социальная адаптация, музыкальная педагогикаАннотация
Бул макалада угуу мүмкүнчүлүгү чектелген балдардын чыгармачылык жөндөмдөрүн өнүктүрүүдө комуз аспабынын ролу каралат. Инклюзивдик билим берүү шартында музыкалык тарбиянын мааниси, визуалдык жана тактилдик ыкмаларды колдонуу, ошондой эле комуз аркылуу балдардын эстетикалык табитин, моторикасын жана социалдык көндүмдөрүн өнүктүрүү маселелери талданат. Изилдөөдө практикалык ыкмалар жана окутуунун эффективдүү формалары сунушталат.
Мындан тышкары, макалада угуу мүмкүнчүлүгү чектелген балдардын музыкалык кабыл алуусунун өзгөчөлүктөрү жана аларды окутууда альтернативдүү ыкмаларды колдонуу зарылдыгы негизделет. Комуз аспабынын вибрациялык өзгөчөлүгү балдарга музыканы сезүү аркылуу кабыл алууга шарт түзөрү белгиленет. Ошондой эле сабак учурунда визуалдык көрсөтмөлөрдү, дене кыймылдарын жана жаңдоо элементтерин колдонуу окутуунун натыйжалуулугун жогорулатарын көрсөтөт.
Изилдөөнүн жүрүшүндө комуз үйрөтүүнүн инклюзивдик моделдери каралып, алардын негизинде балдардын чыгармачылык активдүүлүгүн арттыруучу ыкмалар талданат. Практикалык мисалдар аркылуу импровизация, ритмдик көнүгүүлөр жана топтук аткаруу сыяктуу формалардын таасири ачып берилет. Мындан сырткары, комуз аркылуу окутуу балдардын өзүнө болгон ишенимин бекемдеп, алардын коомго ийгиликтүү интеграцияланышына өбөлгө түзөрү белгиленет. Жыйынтыгында, макалада сунушталган методикалык ыкмалар инклюзивдик билим берүү системасында кеңири колдонууга ылайыктуу экендиги жана алар угуу мүмкүнчүлүгү чектелген балдардын чыгармачылык потенциалын ачууда маанилүү инструмент болуп саналары аныкталат.
Шилтемелер
Староверова М.С., Ковалев Е.В. Инклюзивное образование. Настольная книга педагога, работающего с детьми с ОВЗ: Методическое пособие — М.: Гуманитарный изд. центр Владос, 2011. - 63стр.
Д.З. Ахметова, З.Г. Нигматов, Т.А. Челнокова, Г.В. Юсупова и др.; под ред. Д.З. Ахметовой. – Казань: Изд-во «Познание» Института экономики, управления и права, Педагогика и психология инклюзивного образования: учебное пособие2013. – 204с.
Л.Н. Лиходедова - Костанай: КГПИ, Теория и практика инклюзивного образования: учебное пособие для группы специальностей «Образование» / 2017. – 165 с.
