Рейтингдердин жогорку билимдин сапатына жана жеткиликтүүлүгүнө тийгизген таасири
Ачкыч сөздөр:
рейтинг, высшее образование, качество образования, доступность образования, конкурентоспособность вузов, интеграция, образовательная политика, методология, системный анализ, бизнес процессАннотация
Бул макалада рейтингдик системанын жогорку билим берүүнүн сапатына жана жеткиликтүүлүгүнө тийгизген таасири каралат. Рейтингдин жогорку окуу жайларында атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жогорулатуудагы жана билим берүү кызматтарынын керектөөчүлөрү үчүн багыт берүүчү куралы катары белгиленет. Улуттук жана эл аралык рейтингдердеги азыркы тенденциялар талданат, алардын негизги көрсөткүчтөрү жана баалоо ыкмалары аныкталат. Өзгөчө көңүл Кыргыз Республикасынын жогорку окуу жайларынын стратегиялык өнүгүүсүнө рейтингдердин тийгизген таасири бурулат. Анын ичинде билим берүү программаларын өркүндөтүү, ишмердүүлүктүн натыйжалуулугун жогорулатуу жана дүйнөлүк билим берүү мейкиндигине интеграциялоо маселелери каралат. Системалуу талдоо жана моделдөө ыкмаларынын негизинде баалоонун объективдүүлүгүн жана критерийлердин ачык-айкындуулугун камсыз кылган институционалдык жана программалык рейтингдик системаны иштеп чыгуу боюнча ыкма сунушталат. Ошондой эле жогорку окуу жайларынын билим берүү ишмердүүлүгүндөгү рейтинг маселесине арналган изилдөөлөрдүн обзору жана талдоосу келтирилген. Университеттердин билим берүү ишмердүүлүгүнүн рейтингдик системасынын методологиясы иштелип чыгып берилген
Шилтемелер
2021-2040-жылдары Кыргыз Республикасында билимберүүнү өнүктүрүү программасын бекитүү жөнүндө [Текст]: Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтому. - № 200. – Б.,2021-жылдын 4-майы.
Сбор, оформление, обработка данных и определение рейтинга ВПО [Текст]: метод. руководство выполнено в рамках науч.-исслед. гранта МОиНКырг. Респ. «Разработка и реализации модели нац. рейтинговой системы высш. образования», предназначенного для представителей вуза, комиссии и администратора системы формирования рейтинга вузов Кырг.
Респ. / КГТУ им. И. Раззакова [Текст] / [Б. Б. Кошоева, А. Р. Абдылдаева, А. Т. Бакалова и др.]. – Бишкек: ИД Калем, 2023. – 56 с.
Бондарев, Я. П. Интеллектуализация управления изменениями в деятельности вуза на основе мониторинга-рейтинговой информации [Текст] / Я. П. Бондарев, Я. Е. Львович // Современные проблемы науки и образования. 2013. – № 3. – С. 13.
Новгородов, П. А. Эффективность деятельность вузов: от мониторинга и рейтингов к оценке интеллектуального капитала [Текст] / П. А. Новгородов // Управленец. – 2018. – Т. 9, № 1. – С. 48–55.
Сергеева, С. Ю. Современные подходы и методы оценки качества образования [Текст] / С. Ю. Сергеева, Е. Д. Обревко // Молодой ученый. – 2019. – № 37 (275). – С. 162–165.
Торобеков, Б. Т. Развитие системы управления качеством высшего образования в Кыргызской Республике [Текст] / Б. Т. Торобеков // Изв. Кырг. гос. техн. ун-та им. И. Раззакова.– 2008. – №13. – С. 337–339.
Чудаева, Н. А. Мониторинг эффективности деятельности вузов и направления его совершенствования [Текст] / Н. А. Чудаева // Наука, техника и образование. – М., 2018. – № 4(45). – С. 65–68.
Часовских В.П., Аттокуров У.Т., Кох Е.В., Абдыракманова К.Т. Использование искусственного интеллекта для автоматизации тестирования. Управление образованием: теория и практика / EducationManagementReview Том 14 (2024). № 6-1 / Volume 14 (2024). Issue 6-1.
Торобеков, Т. Б. Модель мониторинга эффективности деятельности вузов [Текст] / Б. Т. Торобеков, А. А. Азимова // Alatooacademicstudies. – 2023. – № 3. – С. 161–171.
Кочетов, Д. А. Разработка системы показателей для мониторинга деятельности вуза [Текст] / Д. А. Кочетов // Открытое образование. – 2011. – № 6. – С. 26–32.
Чудаева, Н. А. Предложения по оптимизации мониторинга эффективности вузов как инструмента оценки качества образования // Наука и образование сегодня. – 2018. – № 6. – С. 87–91.
Красильникова, А. В. Обзор моделей мониторинга качества составляющих педагогической системы в украинских вузах [Текст] / А. В. Красильникова // Концепт. – 2014. – № 11 (нояб.). – С. 1–8.
Сатыбалдиев, А.Б. Ош технологиялык университетине сапат менеджмент системасын киргизүү этаптары [Текст] / А.Б. Сатыбалдиев, А.А. Азимова // Известия вузов Кыргызстана. – Бишкек, 2023. - №3. - Стр. 228-232.
Торобеков, Б. Т. Методологические основы оценки качества высшего образования [Текст] / Б. Т. Торобеков, А. А. Азимова, К. Риферт // Наука и инновац. технологии. – 2020. – № 2(15). – С. 201–210.
Торобеков, Б. Т. Основы концепции построения информационной системы мониторинга эффективности деятельности вузов [Текст] / Б. Т. Торобеков, А. А. Азимова // Бюл. науки и практики. – 2022. – Т. 8, № 9. – С. 547–551.
Азимова, А. А. Анализ информационных систем мониторинга деятельности вузов [Текст] / А. А. Азимова // Бюл. науки и практики. – Нижневартовск, 2022. – № 9. – С. 547–551.
Азимова, А. А. Развитие системы мониторинга образования вузов [Текст] / А. А. Азимова, Б. Т. Торобеков, Г. О. Тажигулова, Н. Ж. Жусуева // Проблемы автоматики и упр. – Бишкек, 2023. – № 3(48). – С. 72–80.
