“1991-2025: КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ШАЙЛОО СИСТЕМАСЫНЫН ӨНҮГҮҮ ЭТАПТАРЫ ЖАНА КЕЛЕЧЕГИ” (КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК ИЛИМДЕР АКАДЕМИЯСЫНЫН КАБАРЛАРЫ, 2026)
Макалада эгемендүү Кыргыз Республикасынын шайлоо системасынын тарыхый өнүгүүсү жана ага киргизилген реформалар талданат. Автор шайлоо системасынын конституциялык-укуктук негиздерин ачып берип, ар кандай шайлоо моделдеринин – мажоритардык, пропорционалдык жана пропорционалдуу-преференциалдык системалардын өзгөчөлүктөрүн салыштырып көрсөтөт. Шайлоо процессиндеги негизги өзгөрүүлөр 1991-жылдан тарта этаптарга бөлүнүп каралат. Айрыкча 2005, 2010 жана 2020-жылдардагы саясий окуялар шайлоо системасынан келип чыккандыгы чагылдырылып, баса белгиленет. 2021-жылдагы референдумдан кийин шайлоо мыйзамдарына киргизилген жаңылыктар, анын ичинде бир мандаттуу жана партиялык тизме менен шайлоо айкалышып колдонулганы, бул ыкманын артыкчылыктары жана кемчиликтери шайлоонун жыйынтыктары талданып, сандарга басым жасалып иликтенет. Макалада шайлоолордо элдин ишенимин камсыз кылуу жана укуктук-мыйзамдык тактыкты түзүү маселелерине өзгөчө көңүл бурулат.