ЭССЕ ЖАНРЫНЫН НЕГИЗГИ ФУНКЦИЯЛАРЫ ЖЕ ПАРАДОКСАЛДУУЛУК (КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК ИЛИМДЕР АКАДЕМИЯСЫНЫН КАБАРЛАРЫ, 2026)
Макала эссе жанрынын негизги функцияларын карап чыгууга арналган. Макалада парадоксалдуулук – эссе жанрынын маанилүү өзгөчөлүгү, автор публицистикалык чыгарма түзүүдө колдонгон конструктивдүү ыкма жана ошол эле учурда дүйнөгө өзгөчө, майда-чүйдө эмес көз карашты калыптандыруунун татаал процесси, ошондой эле чагылдырылган ой жүгүртүүнүн башталгыч чекити көбүнчө афористикалык, жандуу билдирүү же парадоксалдуу аныктама болуп саналган, ал түзмө-түз карама-каршы келген, бир караганда, талашсыз, бирок бири-бирин жокко чыгарган билдирүүлөр, мүнөздөмөлөр жана тезистер жонундо каралат. Парадокс, так илимий айтканда, (грек тилинен paradoxos - «күтүлбөгөн») эки бири-бирин жокко чыгарган, карама-каршы пикир бирдей далилдүү болуп чыкканда келип чыккан формалдуу логикалык карама-каршылык катары аныкталат. Эссе жанры, философиялык жана ирониялык жанрга эң мүнөздүү. Парадокстун философиялык түрү түбөлүктүү темаларды, кошумча маанилерди жаратууга жөндөмдүү, салыштырууга, карама-каршылыкка жана тексттер аралык байланыштардын жогорку пайызын камтыйт.