ПАМИР КЫРГЫЗДАР: АЛАРДЫН ТАШ ДООРДОН ПОСТМОДЕРНГЕ САЯКАТЫ (КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК ИЛИМДЕР АКАДЕМИЯСЫНЫН КАБАРЛАРЫ, 2025)
1982-жылдын жай айларында таланттуу салт-санаачы Хан Хажы Рахманкул Кутлу жетектеген Орто Азия түрк коомчулугунун Анадолуга жетүүгө болгон акыркы биргелешкен аракети болду. Таш доорунда жашаган миңден ашуун көчмөн кыргыздарды камтыган бул окуя Орто Азиядагы түрк элдеринин Анадолуга мындан миң жылдай мурда башталган окшош саякаттарынын соңуна чыккан болушу мүмкүн. Бирок Ооган Памиринин кыргыздарынын мотивдери такыр башка болгон. Тактап айтканда, алар коммунизмден (советтик, кытайлык жана афгандык) бир кылымдан ашык убакыттан бери өздөрүнүн ислам динин жана кыргыз өзгөчөлүгүн сактап калуу үчүн, жаңы жайыт издеп же исламдын чөйрөсүн кеңейтүү үчүн эмес, качып келишкен. Бул Памир кыргыздары ата-бабалары сыяктуу эле ислам динин жана түрк өзгөчөлүгүн бекемдеп тим болбостон, азыркы Түркияда жашоосунун акыркы кырк жылында ойго келбеген демографиялык, социалдык, экономикалык жана маданий өзгөрүүлөрдү башынан өткөрүштү. Бул презентацияда мен 1972-жылы Ооганстандын Памиринен баштаган кыргыздар арасындагы антропологиялык талаа иштеримдин негизинде алардын укмуштуудай басып өткөн жолу менен бөлүшөм.