ГЛОБАЛДЫК ЖАНА ЖЕРГИЛИКТҮҮ ДЕМОГРАФИЯЛЫК ЧАКЫРЫКТАР: КЫРГЫЗСТАНДАГЫ ЖАНА ДҮЙНӨДӨГҮ КАЛК ДИНАМИКАСЫНЫН САЛЫШТЫРМА ИЗИЛДӨӨСҮ (КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК ИЛИМДЕР АКАДЕМИЯСЫНЫН КАБАРЛАРЫ, 2025)
Бул изилдөө глобалдык жана жергиликтүү демографиялык тенденцияларды, айрыкча Кыргыз Республикасынын шартында, салыштырма негизде талдоого арналган. Дүйнө жүзүндө төрөттүн төмөндөшү, калктын картаюусу жана урбанизация күч алып жаткан шартта, Кыргызстан өзгөчө демографиялык нукта өнүгүп жатат — ички миграция эсебинен калктын көбөйүшү менен катар шаарларда төрөлүүнүн кескин төмөндөшү байкалууда. 2019–2023-жылдардагы статистикалык маалыматтарга таянып, аймактар аралык теңсиздиктер жана демографиялык саясаттагы институционалдык боштуктар аныкталды. 2005-жылдан кийин калкты пландаштыруу жана демографиялык анализ жүргүзүүчү атайын мамлекеттик орган жоюлгандыктан, өлкөнүн демографиялык башкаруу мүмкүнчүлүгү алсырап калган. Эл аралык тажрыйбага таянып, улуттук демографиялык стратегияны иштеп чыгуу, жаш үй-бүлөлөрдү колдоо жана аймактык инфраструктурага инвестиция тартуу боюнча сунуштар берилди. Изилдөөнүн жыйынтыктары мамлекеттик органдарга, окумуштууларга жана туруктуу өнүгүү, миграция жана социалдык саясат боюнча иш алып барган эксперттерге пайдалуу болушу мүмкүн.