БОРБОРДУК КАЗАКСТАН АЙМАГЫНДАГЫ ЭТНИКАЛЫК КЫРГЫЗДАРДЫН ЖАЙГАШУУ ТАРЫХЫ ЖӨНҮНДӨ (КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК ИЛИМДЕР АКАДЕМИЯСЫНЫН КАБАРЛАРЫ, 2025)
Баяндамада революцияга чейинки булактар, атайын адабияттардын жана талаа этнографиялык материалдардын негизинде Борбордук Казакстан аймагындагы – Каркалы, Актогай, Шет, Нура, Казыбий райондору (Караганда облусу) жана Жаңаарка районунун (Улытау облусу) аймактарындагы этникалык кыргыздардын жайгашуу тарыхы талданат. Бул процесстин эки тараптуу жана мажбурлук мүнөзгө ээ болгону көрсөтүлөт: 1) алгач изилденип жаткан кыргыздар бул аймакка Түштүк Сибирь менен Алтайдан XVI кылымдын аягы жана XVII–XVIII кылымдар аралыгында көчүп келишкен. Бул көчүү орус падышалык бийликтин басымы жана жунгар баскынчыларынын чабуулдары менен байланыштуу болгон; 2) кийинки негизги жана мажбурлук менен көчүү мезгили 1750–1770-жылдары Орто жүз ханы Абылайдын кыргыздарды туткун-аманат катары алуусу учурунда орун алган. Кийинчерээк алар башкырт-эстек, түркмөн, каракалпак жана башка тууган түрк элдеринин өкүлдөрү сыяктуу ар кандай казак урууларынын курамына киришкен, анын ичинде аргындар да бар. Казакстанда кылымдар бою жашап, казак этносуна кирген ар кандай урук-уруулар менен аралашканына карабастан, алар өздөрүнүн этникалык тарыхын унутпай, өздөрүн кыргыз катары таанып келишет.