ЧҮЙ ӨРӨӨНҮНҮН ШАРТЫНДА СОЯНЫН СОРТТОРУНУН (GLYCINE MAX. (L.) MERR.) ЖАЛБЫРАКТАРЫНЫН ТРАНСПИРАЦИЯСЫНЫН ЫРГАЛДУУЛУГУНУН КҮНДҮЗГҮ ДИНАМИКАСЫ (КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК ИЛИМДЕР АКАДЕМИЯСЫНЫН КАБАРЛАРЫ, 2023)
Бул макалада суу режиминин кээ бир негизги көрсөткүчтөрү чагылдырылган. Чүй өрөөнүнүн түндүгүндөгү боз топурактуу жеринде (Кеңеш айылы) өстүрүлгөнсоянын (Glycine max. (L.) Merr.) беш сортуна эксперименталдык изилдөөлөр жүргүзүлгөн.Бир нече мезгилдин ичинде соянын ар түрдүү сортторунун жалбырактарындагы сууну кармаптуруу, жалбырактын транспирациясынын ыргалдуулугун жана суунун курамын изилдөөбоюнча иштер жүргүзүлдү. Биз транспирациянын ыргалдуулугунун күндүзгү динамикасын,ата мекендик жана чет өлкөлүк соя сорттору үчүн анын минималдуу жана максималдуумаанилерин аныктадык. Жалбырактардын IT бир жана эки чокулуу ийри сызыгы бар экенианыкталды, мында анын максимуму күндүзгү саат 3 жана 5те абада t +33-35°C болгон.Жалбырактардагы суунун курамына жана сууну кармап калуу жөндөмдүүлүгүнө жарашабардык үлгүлөрдүн көрсөткүчтөрү жарым суткага чейин жогорку концентрацияда сакталат.Бирок температуранын жогорулашы жана анын кечинде төмөндөшү менен графикте жылмакай төмөндөө байкалат. Өлкөнүн түндүк аймагынын кургак климатына карабастан, Чүйөрөөнүнүн шарттары соя сортторун өстүрүүгө мүмкүндүк берет. Алынган натыйжаларалардын атмосфералык жана топурактагы кургакчылыкка туруктуулугун сүрөттөйт.