КӨЧМӨН ТУРМУШКА БАЙЛАНЫШТУУ АЙТЫЛГАН КЫРГЫЗ ТИЛИНДЕГИ ФРАЗЕОЛОГИЗМДЕР (КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК ИЛИМДЕР АКАДЕМИЯСЫНЫН КАБАРЛАРЫ, 2022)
Макалада кыргыз элинин байыртадан берки дүйнөтаанымында калыптанып, бүгүнкү күнгө чейин эл оозунда сакталып калган тилдик каражаттардын маанисининтереңдиги, алар көчмөн элдин таанып билүүсүнүн улуулугунун далили экендиги, көчмөнэлдердин бири болгон кыргыз элинин этномаданий, руханий дөөлөттөрүнүн үлгүсү катары тилде колдонулуп келе жаткан менталдык фразеологизмдер, алардын этимологиясыжөнүндө тил илиминде орун алган илимий-теориялык пикирлер жөнүндө сөз болот. Көчмөн элдердин негизги кесиби мал чарбачылык болгондуктан, кыргыз тилинде көчүп-конууда улоо, унаа катары пайдаланылган мал жандыктарына байланыштуу айтылып калганфразеологизмдердин чыгыш теги жөнүндө кызыктуу маалыматтар берилет. Кыргыз элининбайыртадан берки ыймандуулукту, нарктуулукту, ынтымактуулукту, так-калыстыкты сактоопринциптеринин жана көчмөндүк дүйнөтаанымдын негизинде турмуштан алган байкоо,тажрыйбаларына ылайык калыптанган каада-салт, үрп-адатка, ченем, өлчөм түшүнүктөрүнөбайланыштуу айтылып калган фразеологизмдердин кыргыз тилинин материалдарында арбын экендиги мисалдар менен далилденет. Элдик оозеки чыгармаларда, жазма адабияттажана оозеки сүйлөшүү кебинде активдүү колдонулуп, угарманга же окурманга айтылуучуойдун ар түрдүү жактарын таамай, элестүү, таасирдүү жеткирүүчү каражат болгон фразеологизмдердин этимологиясын иликтөө фразеология илиминдеги орчундуу маселелердинбири экендиги белгиленет.