(untitled) (КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК ИЛИМДЕР АКАДЕМИЯСЫНЫН КАБАРЛАРЫ, 2026)
Макалада сот юрисдикциясынын жалпы түшүнүктөрү мисалдар менен, ошондой эле соттордун компетенциясынын жана ыйгарым укуктарынын аныктамалары менен берилет. Ошондой эле аймактык жана адистештирилген юрисдикция түшүнүктөрү, жалпы юрисдикциядагы сот системасынын түзүмү, функциялары жана соттордун максаттары каралат. Анда предметтик, аймактык жана инстанциялык юрисдикция аныкталат. Ошондой эле, сот системасынын кайра жаралышын доктриналдык изилдөөнүн дисциплиналар аралык тармагы катары сот бийлигинин, сот системасынын жана сот системасынын өнүгүү мыйзамдарын практикалык ишке ашыруу менен бирге белгилеген айрым юристтердин көз караштары каралат. Макалада Рим укугунун классикалык мезгилиндеги жана Рим укугунун архаикалык мезгилиндеги юрисдикциянын этимологиясы каралат. Макалада бардык инстанцияларды кошо алганда, Кыргызстандын сот системасынын өнүгүүсүнүн тарыхый аспектилери каралат. Ошондой эле, мамлекеттин негизги ченемдик укуктук актыларынын айрымдары көрсөтүлүп, эгемендүүлүк шарттарында Кыргыз Республикасынын сот системасынын өнүгүүсүндөгү укуктук факторлор каралат. Макала сот юрисдикциясынын жалпы түшүнүктөрү боюнча кыскача тыянактар менен аяктайт.