(untitled) (КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК ИЛИМДЕР АКАДЕМИЯСЫНЫН КАБАРЛАРЫ, 2025)
Радиожыштык спектри (РЖС) телекоммуникациялык системалардын, радио жана телекөрсөтүүнүн, ошондой эле улуттук коопсуздуктун иштеши үчүн эң маанилүү ресурстардын бири болуп саналат. Бул макалада радиожыштык спектрин башкаруунун негизги принциптери, анын табигый жана техникалык өзгөчөлүктөрү, жыштыктарды пландаштыруу жана бөлүштүрүү ыкмалары каралат. Өзгөчө көңүл заманбап программалык камсыздоо жана геомаалыматтык тутумдарды (ГМТ) колдонуу аркылуу радиожыштык спектрин башкаруу процессин автоматташтырууга бурулат. Ошондой эле, макалада Кыргызстанда радиожыштык спектрин башкаруу боюнча негизги көйгөйлөр, анын ичинде квалификациялуу адистердин жетишсиздиги, каржылоонун чектелиши жана эл аралык координациянын зарылдыгы талкууланат. Кыргыз Республикасында мыйзамдарды өркүндөтүү, жаңы технологияларды ишке ашыруу, эл аралык кызматташтыкты бекемдөө жана радиожыштык мониторинг инфраструктурасын өнүктүрүү боюнча сунуштар берилет. Радиожыштык спектрин башкарууну автоматташтыруу, жасалма интеллектти (ЖИ) жана геомаалыматтык тутумдарды колдонуу радиожыштык ресурстарын натыйжалуу пайдаланууну жакшыртуунун жаңы келечектерин ачат.