(untitled) (КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК ИЛИМДЕР АКАДЕМИЯСЫНЫН КАБАРЛАРЫ, 2025)
Макалада тотемдик жырткыч айбандардан болгон карышкырдын шамандардын (бакшылардын) дүйнөсүнөн алган орду иликтенет. Карышкыр мифологияда шамандардын колдоочусу, сактоочусу жана жардамчысы катары белгилүү. Шаман – “бакшы” термининин синоними, шаманизм – Сибирдин, Орто Азиянын калктарынын байыркы доорлордон калыптанган диний-философиялык системасы, дини. Шаман тунгус-маньжур тилдүү элдердин диний-ритуалдык культтарды алып барган жана аткарган диниятчыл кишинин (аялдын) иеархиялык ордун аныктайт. “Бакшы” – кыргыздардагы диний ритуалдарды аткарган шамандын аталышы, анын байыркы Енисей кыргыздарындагы формасы – “кам” (кытай хроникаларында – “гян”), мусулман булактары кыргыздардагы камбакшыларды “фагинун” деп аталарын белгилешкен.