(untitled) (КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК ИЛИМДЕР АКАДЕМИЯСЫНЫН КАБАРЛАРЫ, 2025)
Макала Казакстанга басым жасоо менен Борбордук Азиядагы мамлекеттик курулуш жана улуттук иденттүүлүктүн калыптануу процесстериндеги тарыхый мифтердин ролуна арналган. Тарыхый мифтер бүткүл дүйнөлүк тарыхтын мисалдарынан көрүнүп тургандай, мамлекеттүүлүктү мыйзамдаштыруунун, жамааттык эстутумду чыңдоонун жана коомду консолидациялоонун маанилүү куралы болуп саналат. Республикалардын чек аралары жасалма жол менен түзүлгөн жана этномаданий көп түрдүүлүк олуттуу болгон постсоветтик мейкиндикте тарыхый мурастарды кайра карап чыгуу зарылчылыгы эгемендикке жетишкен мамлекеттер үчүн негизги чакырык болуп калды. Казакстанда улуттук иденттүүлүктүн кичинекей бир бөлүгү Казак хандыгы, Улуу Талаа жөнүндөгү мифтерге, сырткы коркунучтарга, анын ичинде жунгар согуштарына жана Россия империясынын колониялык саясатына каршы күрөштүн негизинде курулган. Бул баяндар казактын маданий мурасын гана эмес, өлкөнү Евразиядагы стратегиялык борбор катары көрсөтөт. Салыштырмалуу талдоо региондун башка өлкөлөрүндөгү мамиледеги айырмачылыктарды көрсөтөт: өзбектердин Амир Темирдин инсанына басым жасоосунан тарта түркмөндөрдүн инсанга сыйынуусуна чейин. Коңшуларынан айырмаланып, Казакстан калктын көп улуттуу курамын эске алган кыйла инклюзивдүү моделди көрсөтүп келет. Изилдөө адабияттарды карап чыгуу, мазмунду талдоо жана социологиялык концепцияларды камтыган социологиялык багыт менен дисциплиналар аралык мамилеге негизделген. Изилдөөлөр тарыхый мифтердин инсандыкты жана саясий легитимдүүлүктү калыптандыруунун куралы катары маанилүүлүгүн тастыктайт. Казакстан модели тарыхый мурастарды заманбап чакырыктар менен айкалыштырган интеграциялык мамиле коомдук туруктуулукту жана этностор аралык ынтымакты бекемдөөгө өбөлгө түзөрүн көрсөтөт. Изилдөөнүн чектөөлөрү экинчи даражадагы маалыматтарды колдонууга жана улуттук аңгемелерди коомчулуктун кабыл алуусун тереңирээк изилдөөнүн зарылдыгына байланыштуу. Жыйынтыктар тарыхый мифтерге сын көз караш менен мамиле кылуунун маанилүүлүгүн жана алардын көп улуттуу коомду консолидациялоодогу ролун көрсөтөт.