(untitled) (КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК ИЛИМДЕР АКАДЕМИЯСЫНЫН КАБАРЛАРЫ, 2021)
Макалада кыргыз тили улуттун аң-сезимин, дүйнө таанымын, маданиятын чагылдырган тарыхый мүнөзгө ээ болгон тил экендиги белгиленген. Кыргыздардын кулкмүнөзү, жашоо образы, маданияты курчап турган географиялык чөйрөсүнүн, климатынын таасиринде калыптангандыгы, алар тилдик маалыматтарында чагылдырылгандыгы каралган. улуттун аң-сезимин, ой-бүтүмүн туюндурган тилдик маалыматтар, ар бир туруктуу сөз айкаштары, макал-ылакаптары, афоризмдери, көркөм тексттери түзүлүшү жагынан жөнөкөй жана кыска туюндурулуп, паремияларда бийик акылмандык менен топтолгон маалыматты, элдик тажрыйбаны, элдик акылмандыкты, элдик эмоционалдуулукту жана бааны жандандырып турган философиялык тереӊ ойлор камтылгандыгы айтылган. Мейкиндиктин элдин жашоосуна, өзгөчө таасир берери, аларды өздөштүрүүнүн материалдык булактары тил аркылуу туюндурулары илимий көз-караштарга таянуу менен белгиленген. «Мейкиндик» категориясынын негизин түзгөн «тоо» сегментинин дүйнөнүн кыргыз тилдик сүрөтүндөгү маани-маңызы, кыргыздардын тилдик аң-сезиминде чагылдырылышы талдоого алынган. Кыргыз улуттук дүйнө таанымынын негизинде калыптанган тилдик билимдерде «тоо» лексемасынын дүйнөнүн кыргыз тилдик сүрөтүндөгү концепт катары орду каралган. улуттун жүрүм-турум нормаларынын тилдик маалыматтар аркылуу туюндурулушу тоонун образы менен байланыштуу каралган. «Тоо» сөзү сабыр, күч, акыл, билим, максат, убакыт, мезгил ж.б. сөздөр менен аналогиялык катыш түзүп, тилдик символ, метафора катары колдонулары аныкталган. «Тоо» сөзү тилдик символ катары фразеологизмдерде, паремияларда, көркөм тексттерде кеңири колдонулгандыгы факты-материалдар менен далилденген.