АДАМДЫН БИЙИК ТООЛОРГО АДАПТАЦИЯСЫНЫН НАТЫЙЖАЛУУЛУГУН БААЛООДО ГОМЕОСТАЗДЫН КӨРСӨТКҮЧТӨРҮ
Ачкыч сөздөр:
адаптация, высокогорье, реадааптация, парциальное напряжение и сатура- ция кислорода, парциальное давление углекислого газа, электролиты.Аннотация
20-22 жаштагы жапыз тоолуу аймактарда жашаган 27 эркек киши бийик тоолуу аймактарга көчүрүлүп, кайра кайтып келгенден кийин текшерилген. Изилдөөлөр кандын газы жана электролиттерди Abbott I-STAT портативдүү анализаторунда жүргүзүлгөн. Бийик тоолордун шартында кычкылтектин парциалдык басымы жана каныккандыгы төмөндөп, көмүр кычкыл газынын парциалдык басымы жана артерия канынын рНы жогорулаганы белгиленди. Кайра адаптациялоо процессинде бул көрсөткүчтөр тоого чыкканга чейин алынган көрсөткүчтөрдөн айырмаланган эмес. Бийик тоолордун шартында жана реадаптация процессинде гемоглобиндин концентрациясы тоолорго чыгуунун алдында алынган маалыматтар менен салыштырганда жогорулаган Бийик тоодо HCO3 - жана титрленүүчү кан негиздеринин концентрациясы жогорулаган. Кайра адаптациялоо процессинде HCO3 -кандын концентрациясы жогорулайт. Бийик тоолуу аймактарда натрий иондорунун концентрациясы жогорулап, калий, кальций жана хлор иондорунун концентрациясы төмөндөгөн. Кайра адаптациялоо процессинде калий жана хлор иондорунун концентрациясы төмөн бойдон калууда, ал эми кальций иондорунун концентра-
циясы айырмаланбайт
Шилтемелер
Агаджанян Н.А. Функции организма в условиях гипоксии и гиперкапнии / Н. А. Агаджанян, Е. И. Елфимов. – М.: Медицина, 2006. – 272 с
Агаджанян, Н.А. Экология человека. Избранные лекции Н.А. Агаджанян, В.И. Торшин. – М., 2004. – 256 с.
Айан, А.М. Анализ газов артериальной крови понятным языком / А.М. Айан, А.Д. Хеннеси, А.Д. Джапп. – М: Практическая медицина, 2009. – 140 с.
Баевский Р.М, «Физиологическая норма и концепция здоровья». Российский физиологический журнал. – 2003. – Т.89, No4. – С.473-489.
Баевский Р.М. К проблеме оценки степени напряжения регуляторных систем организма.- В кн.: Адаптация и проблемы общей патологии. – Новосибирск . – 2008. – т.1. – С.44-48.
Дементьева, И.И. Исследование кислотно-основного равновесия / И.И. Дементьева //Клиническая
лабораторноаялабораторноая аналитика под ред. В.В. Меньшикова, 2000. – Т. 3. – С. 349 – 361
