Өзгөн көмүр бассейинин Чангент көмүрүнүн жана кыргыз (грек) жангак көмүрүнүн пиролиз процессиндеги термикалык ажыроо учурундагы газ компоненттеринин динамикасы
Ачкыч сөздөр:
Чангентский уголь, кыргызский грецкий орех, пиролиз, газовый со- став, CO₂, CH₄, H₂S, температурный режимАннотация
Бул макалада Өзгөн көмүр бассейининЧангент таш көмүрүнүн жана кыргыз (грек) жаңгак көмүрүнүнпиролиз процесси учурундагы температура жана ажыроо убактысына жараша газдык фазадагы компоненттердин (CO₂, CnHm, CO, H₂S, CH₄) өзгөрүшү изилденди. Газдардын курамы СИГНАЛ-Н жана СИГНАЛ-ЭМ газоанализаторлорунун жардамы менен 300–800°C температуралык диапазонунда жана 0,3–1,0 с убакыт интервалында аныкталды. Алынган маалыматтарга ылайык, CO₂ жана CH₄ газдарынын негизинен төмөнкү жана орто температураларда чыгуусу басымдуулук кылса, H₂S жана CO концентрациясы температура жогорулаган сайын көбөйгөнү байкалды. Углеводороддор (CnHm) орто температуралык зоналарда активдүү көбөйүп, жогорку температурада азая баштады. Алынган натыйжалар көмүр пиролизи процессинин газдык продукттарын эффективдүү пайдалануу жана технологиялык режимдерди оптималдаштыруу үчүн маанилүү маалыматтарды берет.
Шилтемелер
Ofoe, J. T. A review on coal pyrolysis and gasification. — International Journal of Energy Research, 2022. (Көмүрдүн пиролизи жана газификациясы боюнча илимий обзор).
Morgan, T. J. Pyrolysis of Coals and Biomass: Analysis of Thermal Breakdown and Its Products. — Fuel, 2021. (Көмүр жана биомассалардын пиролиз процессиндеги термикалык ажыроосу жана газ компоненттеринин анализи).
Liu, N. ж.б. Co-pyrolysis Behavior of Coal and Biomass: Synergistic Effect, TG-FTIR Studies. — Energy & Fuels, 2023. (Көмүр менен биомассаны биргелештирип пиролиздөө боюнча TG-FTIR изилдөө).
Aspiazu-Méndez, A. ж.б. Analysis of the Solar Pyrolysis of a Walnut Shell. — Energies (MDPI), 2023. (Жаңгак кабыгынын күн энергиясындагы пиролизи боюнча эксперимент).
Fan, F. ж.б. Thermal behaviour of walnut shells by thermogravimetry and evolved gas analysis. — Journal of Analytical and Applied Pyrolysis, 2022. (Жаңгак кабыгынын термогравиметриялык анализи жана газдардын бөлүнүшүн изилдөө).
Wardach-Święcicka, I. Prediction of Pyrolysis Gas Composition Based on the Thermal Behaviour of Carbonaceous Materials. — Energies, 2023. (Көмүртектүү материалдардын пиролиз газдарынын курамыналдын ала эсептөө модели).
Токторбаева Г. П., Осекова Г. А. Динамика газовых компонентов при термическом разложении углей Узгенского бассейна и биомасс. — Материалы научно-практической конференции ОшМУ, 2024. (Өзгөн көмүрбассейиндеги жана биомассалардагы газ компоненттеринин динамикасы).
Мамасадыков С. М. Исследование термического разложения углей Кыргызстана. — Вестник Кыргызско-Российского Славянского университета, 2022. (Кыргызстандын көмүрлөрүнүн термикалык ажыроо процессин изилдөө).
Абдрахманов Т. А. Пиролиз углей Ферганской долины и анализ газовых продуктов. —Журнал «Энергетика и экология», 2023. (Фергана өрөөнүнүн көмүрлөрүнүн пиролизи жана алынган газдардын анализи).
Жолдошев Б. Б. Термическое поведение Чангентского угля при различных температурах. — Сборник трудов ОшТУ, 2024. (Ар түрдүү температурадагы Чангент көмүрүнүн термикалык жүрүм-туруму).
