Кыргызстандын жогорку окуу жайларында илимий инновациялык технологиялар багытында кадрларды даярдоонун учурдагы абалы
Ачкыч сөздөр:
программы PhD, наука, инновации, ВУЗы, Эразмус , подготовка кадров, реформы образованияАннотация
Бул макалада Кыргызстандын жогорку окуу жайларында (ЖОЖ) илимий инновациялык технологиялар (айрыкча жасалма интеллект – AI, санариптик технологиялар, робототехника жана STEM – илим, технология, инженерия, математика, IT, жашыл технологиялар) багытында кадрларды даярдоо Улуттук өнүгүү стратегиясынын негизги элементи экендиги белгиленип, PhD программаларына басым жасалып, 2025-жылга карата системанын абалы талданды. Билим берүүнү өнүктүрүү стратегиясы (EDS-2040) жана концепциясы (EDC-2030) аркылуу ЖОЖдорго илимий-изилдөө иштерин күчөтүү, AI жана санариптик технологияларды окутууга киргизүү милдети талданып, 2026-жылга чейинки Улуттук өнүгүү программасы ЖОЖдордун илимий потенциалын күчөтүүгө басым жасалып жаткандыгы, анткени билимдердин актуалдуулугун камсыз кылуу үчүн изилдөөлөр зарыл экендиги белгиленген. Методология катары документтерди талдоо жана статистикалык маалыматтар колдонулган. Талдоонун жыйынтыгындаилимий инновациялык технологиялар билимге негизделген экономиканы курууга өбөлгө түзөрү, бирок реформаларды тереңдетүү зарылдыгы белгиленген.
Шилтемелер
Туруктууөнүктүрүү нү н улуттукстратегиясы (НСУР-2040, 2021.).https://stat.gov.kg/ru/nsur/
2030-жылга чейинКыргызРеспубликасынөнүктүрүүнүнулуттукпрограммасы. https://stat.gov.kg/media/files/be5becf3-90e9-451c-8234-7c791c9dc88b.pdf
КыргызРеспубликасындабилимберүүнү 2021–2030- жылдарга карата өнүктүрүүнүн концепциясы. https://edu.gov.kg/media/files/3ae0adc0-2c9b-4014-9ee5-af90ce612959.pdf
Университет 4.0. Вузы Кыргызстана станут центрами инновации. https://24.kg/obschestvo/196822_universitet40_vuzyi_kyirgyizstana_stanut_tsentrami_innovatsii/
2021-2040-жылдарга билимберүүнүөнүктүрүүпрограммасы. https://edu.gov.kg/programs/1/
Erasmus+. (2025). CBHE долбоорлору. erasmusplus.kg.
КМТУ. https://kstu.kg/ky/
ОшТУ. https://oshtu.kg/
КУУ. https://www.knu.kg/ky/ru/
ОшМУ. PhD программалары. oshsu.kg.
