БАРИТ КОМПОЗИТТЕРИНИН КАСИЕТТЕРИН БОЛЖОЛДООДО САНДЫК МОДЕЛДӨӨ ЖАНА МАШИНАЛЫК ҮЙРӨНҮҮ ЫКМАЛАРЫН КОЛДОНУУ: КОМПЛЕКСТҮҮ АНАЛИЗ
Ачкыч сөздөр:
баритовый композит, численное моделирование, метод конечных элементов, машинное обучение, гомогенизация, механические свойства, радиационная защита, микроструктура, оптимизацияАннотация
Бул иште цементтин негизинде барит композиттерин алуу процесстери сандык модельдөө жана алардын касиеттерин болжолдоо боюнча заманбап ыкмалар каралган. Акыркы жыйырма жылдык адабияттарга терең сын-пикир жүргүзүлүп, анын ичинде механикалык жана радиациядан коргоо касиеттерин баалоо үчүн чектүү элементтер методу (ЧЭМ) жана Монте-Карло методунун колдонулушундагы негизги тенденциялар көрсөтүлгөн. Бариттин көлөмдүк үлүшүнүн композиттин касиеттерине (мисалы, Юнг модулуна жана Пуассон коэффициентине) тийгизген таасирине өзгөчө көңүл бөлүнгөн. Материалдын реалдык микроструктурасын эске алууда гомогенизациялоо ыкмасынын жана мультифизикалык моделдөөнүн ролунун жогорулап жатканы баса белгиленген. Макалада ошондой эле, эсептөө чыгымдарын айтарлыктай азайтууга жана композиттин курамын оптималдаштырууга мүмкүндүк берген жогорку тактыктагы моделдерди түзүү үчүн сандык ыкмаларды машиналык үйрөнүү алгоритмдери менен интеграциялоонун перспективалуу багыты изилденди. Илимий жетишкендиктер менен катар моделдерди эксперименттик маалыматтар менен катуу текшерүү маселеси актуалдуулугун сактап жатканы белгиленди. Талдоо натыйжалары бариттин маанисине көз каранды механикалык касиеттердин сызыктуу эмес мүнөзүн көрсөтүп, белгилүү иштөө мүнөздөмөлөрү бар материалдарды акылдуу долбоорлоонун негизин түзөт.
Шилтемелер
Agarwal, B. D., Broutman, L. J., & Chandrashekhara, K. (2006). Analysis and Performance of Fiber Composites (3rd ed.). John Wiley & Sons.
Ташполотов Ы., Акназар уулу К. Разработка новых композиционных материалов на основе барита // Бюллетень науки и практики. 2025. Т. 11. №5. С. 118-125.
Abbas, M. A., Alyan, E., & Alshibli, K. (2017). 3D finite element simulation of the mechanical behavior of synthetic sand-barium sulfate composites. Granular Matter, 19(4), 74
Abbas, S., Hussain, S., Kazmi, S. M. S., Munir, M. J., & Shahzada, K. (2017). Prediction of elastic properties of barite aggregate concrete using finite element homogenization. Construction and Building Materials, 157, 1030-1041.
Zhang, Z., Qian, C., Huang, H., & Zhou, W. (2015). Fracture behavior of heavyweight concrete containing barite aggregate. Engineering Fracture Mechanics, 134, 170-184.
Singh, V. P., & Badiger, N. M. (2015). Gamma ray and neutron shielding properties of some alloy materials. Annals of Nuclear Energy, 74, 184-189.
El-Sayed Abdo, A., El-Khatib, A. M., & Badawi, E. E. (2012). Gamma-ray shielding of concretes containing barite and steel slags. Annals of Nuclear Energy, 49, 196-201.
Li, Y., Zhang, H., Liu, Y., & Wang, W. (2019). A numerical simulation of elastic properties of the particle-filled polymer composites with various particle geometries. Journal of Polymer Engineering, 39(7), 661-670.
Al-Kutti, W., Islam, A. B. M. S., & Nasir, M. (2023). A state-of-the-art review on the integration of machine learning with computational mechanics for concrete materials. Journal of Building Engineering, 76, 107262.
Akkurt, I., Basyigit, C., Kilincarslan, S., & Beycioglu, A. (2010). Prediction of photon attenuation coefficients of heavy concrete by fuzzy logic. Journal of the Franklin Institute, 347(9), 1589-1597.
Gholhaki, M., Kafi, M. A., & Hajforoush, M. (2016). An investigation on the effect of porosity on the mechanical properties of foamed concrete. Journal of Building Engineering, 8, 206-215.
Silva, R. V., Spinelli, D., & Bose Filho, W. W. (2010). Effects of porosity on the mechanical properties of a 2014Al alloy–SiCp composite. Journal of Materials Processing Technology, 210(14), 1946-1952.
Nguyen, T. T., Bui, H. H., & Nguyen, G. D. (2019). A multiscale framework for modelling mechanical behaviour of concrete based on micro-macro interactions. International Journal of Solids and Structures, 165, 19-33.
