СИНЕРГЕТИКАНЫН МЕТОДОЛОГИЯЛЫК ТАБИЯТЫ: ФИЛОСОФИЯЛЫК АНАЛИЗ
Ачкыч сөздөр:
методология, синергетика, самоорганизация, хаос, порядок, случайность, бифуркация, аттрактор, энтропия, флуктуация, фракталы, нелинейность, гносеология.Аннотация
Макалада иликтөөгө алынган обьектинин негизги түшүнүктөрүн анализдөө аркылуу бир кылка эмес (ачык, сызыксыз) системалардын өздүк уюмдашуусунун мыйзам ченемдүүлүктөрүн жана жоболорун изилдеген салыштырмалуу жаңы парадигма – синергетиканын философиялык жана методологиялык маңызы тастыкталат. Башаламандык - татаал кубулуш, кокустук, ал эми тартиптешүү – жөнөкөйлүктүн негизи, зарылдык деп чечмеленген негизги синергетикалык жобо – «башаламандыктан тартиптешүү жаралат» концептуалдык жактан анализге алынат. Ошондой эле макалада синергетика жөнүндөгү концепцияны И.Канттын гносеологиясы менен байланыштырып (кынапташтырып) кароого аракет жасалат.
Шилтемелер
Аршинов В.И., Данилов Ю.А., Тарасенко В.В. Методология сетевого мышления: феномен самоорганизации. Web: http://ns.iph. ras.ru:8100/~mifs/rus/adtmet.htm
Данилов Ю.А. Роль и место синергетики в современной науке. Web: http://sky.kuban.ru/socio_etno/iphrRAS/~mifs/work.htm
Князева Е.Н. Сложные системы и нелинейная динамика в природе и обществе. Web: http://sky.kuban.ru/socio_etno/iphrRAS/~mifs/work.htm
Пригожин И., Стенгерс И. Порядок из хаоса: Новый диалог человека с природой. М.: Прогресс, 1986.
Хакен Г. Можем ли мы применять синергетику в науках о человеке? // Синергетика и психология. Тексты. Выпуск 2. Социальные процессы. / Под ред. И.Н. Трофимовой. М.: Янус-К, 1999. С. 11-26.
