КЫРГЫЗДАРДЫН 1916-ЖЫЛДАГЫ АНТИКОЛОНИАЛДЫК КӨТӨРҮЛҮШҮНДӨГҮ ИДЕОЛОГИЯЛЫК ФАКТОР
Ачкыч сөздөр:
Модерн, до-модерн, Ранаджит Гуха, Subaltern Studies, «заманисты», грамшианство, элитаризм, «акыны-заманисты», антиколониализмАннотация
Макала Х1Х - ХХ кылымдын башындагы заманчы акындардын (де-модернисттер) дүйнөкараштары кыргыздардын 1916 жылдагы антиколониалдык көтөрүлүшүндөгү идеологиялык факторлорду шарттаган себеп катары талдоого алынды. Изилдөөнүн максаты Орус империясынын колониалдык модернизациялоосуна “заманчылардын” идеологиясы рухий, интеллектуалдык каршы чыгуу формасы болгонун жана 1916 жылдагы көтөрүлүштүн алдында коомдук аң сезимдеги нааразычылыктардын калыптанышында аткарган ролун айкындоо. !916 жылдагы көтөрүлүш колониалдык басмырлоого жооп гана эмес, империялык модернизациялоо долбоору менен көчмөн коомдун салттуу дүйнөкарашынын ортосундагы терең идеологиялык келипестигинин жыйынтыгы.
Шилтемелер
Абдырахманов Т. А. Вопросы историографии восстания 1916 года в Туркестане. Вестник КГУ им. И. Арабаева. 2021. № 5 -2;
Ибраимов О. И. «Заманисттердин» коз жашы. Азаттык 2012. 19-декабрь.
Абдырахманов Т. А., Бедельбаев А., Карыева А. К. Кыргызстандагы агартуучулук кыймып. (хх-ХХк. башы) Б.: 2019. 302 б.
Жапаров Д. М. Гипотеза о концепции заманизма Калыгула. 2016. 52 с.
Бабашов А. К. «Эволюция национальной идеологии». Диссертационная работа на соискание ученой степени доктора философских наук. 09.00.03. Бишкек 2024.
Кулмамбетова А. С. «Нравственно-этические идеи акынов-заманистов». Автореферат диссертации на соискание кандидата философских наук. 09.00. 03. Бишкек 2000.
Осмоналиев М. А. «Калыгул Бай уулунун мурастары жана акындар чыгармачылыгындагы жалпылыктар». Филология илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасын изденип алуу үчүн жазылган диссертация. 10.01.01. Бишкек 2014.
