DATA CENTER INFRASTRUCTURE IN THE KYRGYZ REPUBLIC: CHALLENGES AND OPPORTUNITIES (PROCEEDINGS OF THE NATIONAL ACADEMY OF SCIENCES OF THE KYRGYZ REPUBLIC, 2025)
Замана чөлкөмүнүн санариптик трансформациясы, маалыматтарды иштеп чыгуу үчүн жогорку натыйжалуу инфратүзүмдү түзүү зарылдыгы менен байланыштуу, бул жерде негизги ролду маалыматтарды иштеп чыгуу борборлору жана резервдик маалымат борборлору ойнойт. Бул макалада маалыматтарды иштеп чыгуу борборлорун жана резервдик маалымат борборлорун долбоорлоонун жана иштетүүнүн жетишкендиктерине терең талдоо жүргүзүлөт, анын ичинде инновациялык технологияларды киргизүү: жасалма интеллект, блокчейн, жашыл чечимдер жана бөлүштүрүлгөн системалар. Дүйнөлүк тажрыйба, анын ичинде АКШ, Германия, Финляндия, Эстония жана башка өлкөлөрдүн мисалдары каралат, алардын Кыргыз Республикасындагы адаптациясы мүмкүнчүлүктөрүнө басым жасалат. Энергетикалык натыйжалуулук, киберкоопсуздук жана кадрлардын жетишсиздиги сыяктуу чакырыктарга өзгөчө көңүл бөлүнөт. Жүргүзүлгөн талдоо негизинде, дүйнөлүк жетишкендиктерди улуттук санариптик экосистемага интеграциялоо боюнча практикалык сунуштар түзүлгөн.
Keywords: data сenters, disaster recovery centers, digital transformation, artificial intelligence, blockchain, green technologies, cybersecurity, energy efficiency, Kyrgyz Republic, innovative technologies, digital ecosystem.